Cách kiểm tra điều chỉnh góc đặt bánh xe ô tô
Mô tả
Thông thường, trong điều kiện vận hành bình thường, việc kiểm tra và hiệu chỉnh góc đặt bánh xe một cách thường xuyên là không cần thiết. Tuy nhiên, nếu lốp xe mòn không đều, tay lái không ổn định, hoặc nếu hệ thống treo đã bị sửa chữa vì tai nạn thì góc đặt bánh xe phải được kiểm tra và hiệu chỉnh cho đúng.
1. Khái quát chung
Góc đặt bánh xe bao gồm các góc như góc camber, góc caster, góc Kingpin...., và mỗi góc đều có quan hệ mật thiết với các góc khác. Khi kiểm tra và hiệu chỉnh cần phải xem xét tất cả các góc và mối quan hệ của chúng.
2. Vị trí đo và những điều cần thận trọng khi dùng thiết bị đo
Gần đây có rất nhiều kiểu thiết bị đo được đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, cần nhớ rằng các thiết bị đo có độ chính xác cao thường là khá phức tạp, và nếu Bạn không hiểu rõ thì có thể bị sai sót. Vì vậy, cần phải định kỳ bảo dưỡng thiết bị đo để đảm bảo rằng nó đáng tin cậy.
Luôn luôn đo góc đặt bánh xe khi xe đỗ ở nơi bằng phẳng. Điều này rất cần thiết, bởi vì dẫu thiết bị đo có chính xác đến mức nào nhưng nếu nơi đỗ xe không bằng phẳng thì cũng không thể có kết quả kiểm tra chính xác.
3. Cần kiểm tra trước khi đo góc đặt bánh xe
Trước khi đo góc đặt bánh xe, mọi yếu tố có thể ảnh hưởng đến góc đặt bánh xe đều phải được kiểm tra và hiêụ chỉnh cần thiết. Làm tốt việc chuẩn bị này sẽ mang lại kết quả kiểm tra đúng đắn. Các góc đặt bánh xe tiêu chuẩn được nhà chế tạo xác định cho xe trong điều kiện làm việc “bình thường”. Vì vậy, khi kiểm tra góc đặt bánh xe cần phải đặt xe trong điều kiện càng gần với điều kiện tiêu chuẩn càng tốt. (Xem Hướng dẫn sửa chữa để biết các trị số tiêu chuẩn). Các mục cần phải kiểm tra trước khi đo các thông số cân chỉnh.
Áp suất trong lốp xe (trong điều kiện tiêuchuẩn)
Hiện tượng mòn lốp không đều một cách rõ rệt hoặc khác nhau về cỡ lốp.
Độ đảo của lốp (theo hướng kính hoặc mặt đầu)
Khớp cầu bị rơ rão vì mòn
Thanh nối bị rơ vì mòn
ổ bi trước bị rơ vì mòn
Chiều dài của các thanh giằng phải và trái
Chênh lệch khoảng cách trục giữa phía trái và phía phải
Sự biến dạng hoặc mài mòn của các chi tiết dẫn động lái
Sự biến dạng hoặc mài mòn của các chi tiết liên quan đến hệ thống treo trước
Độ nghiêng ngang của thân xe (khoảng sáng gầm xe)
4. Tầm quan trọng của việc điều chỉnh khoảng sáng gầm xe trước khi đo góc đặt bánh xe
Trong xe có hệ thống treo trước độc lập, các yếu tố góc đặt bánh xe sẽ thay đổi tuỳ theo tải trọng, do thay đổi khoảng sáng gầm xe (khoảng cách mặt đất – khung gầm). Vì vậy, cần quy định các yếu tố góc đặt bánh xe cho từng khoảng sáng gầm xe tiêu chuẩn. Nếu không có quy định gì khác, hãy tham khảo Hướng dẫn sửa chữa ....
5. Chạy thử xe
Sau khi điều chỉnh cầu trước, hệ thống treo, vô lăng và/hoặc góc đặt bánh trước, hãy chạy thử xe để kiểm tra kết quả điều chỉnh:
Chạy đường thẳng
(1) Vô lăng phải ở vị trí đúng
(2) Xe phải chạy thẳng trên đường bằng phẳng.
(3) Vô lăng không bị rung lắc quá mức.
Chạy vòng
Quay vô lăng dễ dàng về cả cả hai chiều, và khi thả ra thì vô lăng quay trở về vị trí trung hoà nhanh và nhẹ nhàng.
Phanh
Khi phanh xe trên đường bằng phẳng thì vô lăng không bị kéo lệch về phía nào.
Kiểm tra tiếng ồn khác thường
Khi chạy thử, không có tiếng ồn bất thường.
6. Các kết quả đo và cách sử dụng chúng
Nếu các trị số đo khác với các trị số tiêu chuẩn, hãy điều chỉnh hoặc thay thế các bộ phận để đạt được trị số tiêu chuẩn.
Góc chụm
Để điều chỉnh độ chụm, hãy thay đổi chiều dài của thanh lái nối giữa các đòn cam lái.
1. Đối với kiểu xe có thanh lái lắp phía sau trục lái, nếu tăng chiều dài thanh lái thì độ chụm tăng. Đối với kiểu xe có thanh lái lắp phía trước trục lái, nếu tăng chiều dài thanh giằng thì độ choãi tăng.
2. Đối với kiểu thanh lái kép thì độ chụm được điều chỉnh với chiều dài của hai thanh lái trái và phải như nhau. Nếu chiều dài của hai thanh lái này khác nhau thì dẫu độ chụm đã được điều chỉnh đúng cũng không mang lại góc quay vòng đúng.
Camber và Caster
Các phương pháp điều chỉnh góc camber và góc caster tuỳ thuộc vào từng kiểu xe. Sau đây là những phương pháp điển hình.
Nếu góc Camber và/hoặc góc caster được điều chỉnh thì độ chụm cũng thay đổi. Vì vậy, sau khi điều chỉnh góc camber và góc caster, cần phải điều chỉnh độ chụm.
1. Điều chỉnh riêng góc Camber
Phương pháp điều chỉnh này được sử dụng cho kiểu hệ thống treo có thanh giằng.
2. Điều chỉnh riêng góc Caster
Góc caster được điều chỉnh bằng cách thay đổi khoảng cách giữa đòn treo dưới và thanh giằng, sử dụng đai-ốc hoặc vòng đệm của thanh giằng. Cách điều chỉnh này áp dụng cho các kiểu hệ thống treo có thanh giằng hoặc hệ thống treo hình thanh kiẻu chạc kép, trong đó, thanh giằng có thể ở phía trước hoặc phía sau đòn treo dưới.
3. Điều chỉnh đồng thời cả camber và caster
(1) Bulông điều chỉnh kiểu cam lệch tâm được lắp ở đầu trong của đòn treo dưới. Quay bulông này sẽ làm dịch chuyển tâm của khớp cầu dưới, nhờ thế mà có thể điều chỉnh cả camber và caster. Cách điều chỉnh này áp dụng cho các kiểu hệ thống treo có thanh giằng hoặc hệ thống treo hình thang có chạc kép.
(2) Quay các bulông điều chỉnh kiểu cam lệch tâm ở phía trước và phía sau của đòn treo dưới sẽ làm thay đổi góc lắp đặt của đòn treo dưới và thay đổi vị trí của khớp cầu dưới. Cách điều chỉnh này áp dụng cho các hệ thống treo hình thang có chạc kép.
(3) Góc lắp đặt của đòn treo trên, cũng chính là vị trí của đòn treo trên, được thay đổi bằng cách tăng hoặc giảm số lượng hoặc/và chiều dày miếng đệm.
Cách điều chỉnh này áp dụng cho các hệ thống treo hình thang có chạc kép.
Thí dụ về điều chỉnh góc Camber và góc Caster
Sau đây là một thí dụ về điều chỉnh xe Supra JZA80 (1998).
(Tham khảo Hướng dẫn sửa chữa để biết thêm chitiết)
(1) Đo góc camber và góc caster.
(2) Như trên biểu đồ, đọc khoảng cách từ điểm đánh dấu đến điểm 0.
(3) Điều chỉnh các cam trước và/hoặc sau theo giá trị đã đọc được trên biểu đồ.
Bán kính quay vòng (Góc bánh xe, góc quay vòng)
Kiểu xe có bulông chặn cam lái thì có thể điều chỉnh được, còn kiểu không có bulông này thì không điều chỉnh được.
GỢI Ý:
Đối với kiểu cơ cấu lái trục vít-thanh răng thì góc bánh xe được xác định bởi điểm mà đầu thanh răng tiếp xúc với vỏ thanh răng.
Vì vậy, thường là không có bulông cam lái. Nếu chiều dài của các thanh giằng trái và phải khác nhau thì điều này có thể làm cho góc bánh xe không đúng.
Góc đặt bánh xe sau của xe có hệ thống treo sau độc lập được thực hiện bằng cách điều chỉnh góc camber và góc chụm. Phương pháp điều chỉnh camber và góc chụm tuỳ thuộc vào kiểu hệ thống treo. Một số kiểu xe không có cơ cấu để điều chỉnh góc camber.
Không có nhận xét nào: